18.02.2016

Odpowiedzialne inwestowanie

Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR – Corporate Social Responsibility) na trwałe wpisała się już w krajobraz cywilizacyjny demokratycznych państw o gospodarce rynkowej. Działające w ich strukturach przedsiębiorstwa powszechnie deklarują przywiązanie do zasad zrównoważonego rozwoju, poszanowania środowiska naturalnego, działań na rzecz rozwoju pracowników i środowisk lokalnych oraz stosowanie najlepszych praktyk ładu korporacyjnego. Od niespełna 10 lat konceptowi CSR towarzyszy idea SRI, czyli odpowiedzialnego społecznie inwestowania (Socially Responsible Investment lub Sustainable and Responsible Investment).

O ile CSR jest niejako przypisany do spółek, o tyle SRI dotyczy przede wszystkim inwestorów instytucjonalnych - domów maklerskich, funduszy inwestycyjnych i emerytalnych, firm typu asset management. Generalną wytyczną SRI jest uwzględnianie w analizie i decyzjach inwestycyjnych nie tylko twardych wyników finansowych, ale – w równym stopniu – czynników związanych z ekologią, rozwojem społecznym czy ładem korporacyjnym (tzw. czynniki ESG – environmental, social, governance).

Podmioty, których zasady inwestowania zakładają uwzględnianie kryteriów ESG lub koncentrację na inwestowaniu w walory firm postrzeganych jako odpowiedzialne społecznie, zwykło się nazywać funduszami etycznymi. Jak pokazuje poniższa tabela wartość „odpowiedzialnych inwestycji” w Europie, która jest w obszarze SRI globalnym liderem, wzrosła w latach 2009-2013 ponad 2,7-krotnie.

W Polsce to jednak wciąż marginalne zjawisko. Jak wynika z badania zrealizowanego w listopadzie 2012 r. przez firmę doradczą Deloitte i warszawską Giełdę Papierów Wartościowych wśród przedstawicieli inwestorów instytucjonalnych aż 78% z nich ocenia, że strategia firmy uwzględniająca czynniki ESG pozytywnie wpływa na wyniki finansowe spółek. Niemniej,  paradoksalnie, 87% badanych nie bierze pod uwagę tych czynników przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych.

Strategia SRI EUROPA (14 krajów)  POLSKA
  2009 2011 2013 zmina
2009/2013
2009 2011 2013
Inwestycje związane ze
zrównoważonym rozwojem
25 361 48 046 58 961 232,5% 0 0 0
Najlepszy w swojej klasie 132 956  283 081 353 355 265,8% 0 13 3
Screening na podstawi norm  988 756 2 132 394 3 633 794 367,5% 2 13 733
Wyłączenia 1 749 432  3 584 498 6 853 654 391,8% 1 076 612 1 060
Integracja czynników ESG 3 204 107  3 164 066 7 132 160 222,6% 0 0 0
Zaangażowanie/rzecznictwo
interesariuszy
 1 668 473 1 762 687 3 275 930 196,3% 0 0 578
RAZEM  7 769 085 10 974 772 21 307 854 274,3% 1 078 638 2 374

 

Przegląd strategii SRI

  • Inwestycje związane ze zrównoważonym rozwojem (Sustainability Themed Investment): koncentracja analizy inwestycyjnej przede wszystkim na czynnikach ESG;
  • Najlepszy w swojej klasie (Best-in-Class Investment Selection): wybór opcji inwestycyjnych najlepiej rokujących np. w danej branży oraz ich analiza pod kątem czynników ESG;
  • Screening na podstawie norm  (Norm-based Screening): analiza opcji inwestycyjnych w kontekście stopnia ich zgodności z międzynarodowymi kryteriami środowiskowymi, społecznymi i ładu korporacyjnego;
  • Wyłączenia (Exclusion): wykluczenie z opcji inwestycyjnych branż, krajów czy spółek uznawanych za nieetyczne, np. przemysłu tytoniowego, firm zbrojeniowych czy farmaceutycznych, które w swojej praktyce stosują testowanie specyfików na zwierzętach;
  • Integracja czynników ESG (Integration of ESG factors in Financial Analysis): jednoznaczne włączenie czynników ESG do klasycznej analizy finansowej;
  • Zaangażowanie/rzecznictwo interesariuszy (Engagement and Voting on Sustainability Matters): ocena poziomu zaangażowania władz/akcjonariuszy spółki w promowanie strategii uwzględniających czynniki ESG.